Gynaecomastie

Gynaecomastie is een abnormale maar goedaardige vergroting van het borstweefsel bij mannen, veroorzaakt door een hormonale disbalans tussen oestrogeen en testosteron. Het komt meestal in beide borsten voor, maar kan ook eenzijdig zijn en leiden tot asymmetrische groei.

Gynaecomastie is niet alleen een cosmetisch probleem, maar kan ook lichamelijke klachten en psychologische effecten veroorzaken. Mannen kunnen gevoeligheid of pijn in de borst ervaren, samen met gevoelens van schaamte en verminderd zelfvertrouwen. Het kan optreden bij pasgeborenen, jongens in de puberteit en oudere mannen als gevolg van natuurlijke hormonale veranderingen. De aandoening kan ook verband houden met bepaalde medicijnen, leefstijlfactoren of onderliggende gezondheidsproblemen.

Deze aandoening is vrij algemeen en wordt vaak verward met gewichtstoename, waardoor zij soms over het hoofd wordt gezien. Toch is het een klinisch syndroom dat onderzocht moet worden. Hoewel het in de meeste gevallen niet gepaard gaat met een ernstige ziekte, kan het voor de patiënt belastend zijn. In sommige gevallen verdwijnt gynaecomastie vanzelf, terwijl in andere – afhankelijk van de oorzaak – medicamenteuze of chirurgische behandeling nodig kan zijn.

Symptomen van gynaecomastie

De meest voorkomende oorzaak van gynaecomastie is een hormonale disbalans. Wanneer de verhouding tussen het vrouwelijke hormoon oestrogeen en het mannelijke hormoon testosteron verstoord is, kan borstweefsel toenemen.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Puberteit: Tijdelijke vergroting door hormonale veranderingen.

• Veroudering: Kan ontstaan door dalende testosteronspiegels op oudere leeftijd.

• Medicijngebruik: Steroïden, bepaalde bloeddrukmedicijnen, antidepressiva en antacida kunnen gynaecomastie als bijwerking veroorzaken.

• Obesitas: Vetweefsel kan de oestrogeenspiegels verhogen.

• Gezondheidsproblemen: Lever-, nier-, schildklier- of endocriene aandoeningen kunnen het risico vergroten.

Diagnose en onderzoek

De diagnose van gynaecomastie vereist een zorgvuldig lichamelijk onderzoek. Indien nodig kunnen hormonale tests, echografie of mammografie worden uitgevoerd. Het is vooral belangrijk vast te stellen of de vergroting wordt veroorzaakt door borstweefsel of door vetophoping.

Behandelingsmogelijkheden

De behandeling hangt af van leeftijd, oorzaak en klachten van de patiënt:

• Afwachten en observeren: Bij puberteit verdwijnt gynaecomastie vaak vanzelf.

• Medicatie: Bij hormonale stoornissen kunnen medicijnen worden voorgeschreven.

• Chirurgie: Wanneer gynaecomastie blijvend en uitgesproken is, kan een operatie worden uitgevoerd, meestal via liposuctie of verwijdering van klierweefsel.

Psychologische en sociale effecten

Gynaecomastie kan ook de mentale gezondheid beïnvloeden. Vooral bij jonge mannen kan dit leiden tot een laag zelfbeeld, sociale terugtrekking en een verminderde levenskwaliteit. Daarom is behandeling niet alleen om cosmetische, maar ook om psychologische redenen zinvol.